آغاز ماجراجویی با جاوااسکریپت: اصول اولیه برنامه‌نویسی

در دنیای برنامه‌نویسی و نرم‌افزارهای مختلف، زبان‌هایی متعددی وجود دارد که برنامه‌نویسان و توسعه‌دهندگان از آن‌ها برای طراحی برنامه‌های مختلف استفاده می‌کنند. هر یک از این زبان‌ها از ویژگی‌های منحصر به فردی برخوردار بوده و به همین دلیل مزایا و معایب خاص خود را دارند. یکی از بهترین زبان‌هایی که برای برنامه‌نویسی و طراحی وب به صورت گسترده مورد استفاده قرار می‌گیرد، زبان برنامه‌نویسی جاوا اسکریپت است. این زبان برنامه‌نویسی محبوب نیز که به صورت گسترده در دنیای برنامه‌نویسی، طراحی وب و ساخت نرم‌افزارهای مختلف مورد استفاده قرار می‌گیرد، از ویژگی‌هایی منحصر به فردی برخوردار است. اگر قصد دارید در دوره‌های آموزش جاوا اسکریپت شرکت کنید، در ادامه مقاله می‌توانید با مزایا و معایب این زبان‌ برنامه‌نویسی آشنا شوید.

زبان برنامه نویسی جاوا اسکریپت چیست؟

زبان برنامه‌نویسی جاوا اسکریپت (Java Script) که به اختصار JS نامیده می‌شود، یکی از محبوب‌ترین و پرکاربردترین زبان‌های برنامه‌نویسی است. این زبان، سطح بالا، داینامیک، شیءگرا و تفسیری بوده که می‌توان از شیوه‌های مختلف برنامه‌نویسی پشتیبانی کند. از مهم‌ترین موارد کاربرد این زبان که در دوره جاوا اسکریپت آموزش داده می‌شود،‌ می‌توان به برنامه‌نویسی سمت سرور، برنامه‌نویسی اپلیکیشن‌های موبایل، بازی و نرم‌افزارهای دسکتاپ اشاره کرد. بر اساس این ویژگی‌ها می‌توان گفت که جاوا اسکرپیت یک زبان برنامه‌نویسی همه فن حریف محسوب می‌شود.

بر اساس آماری که توسط سایت Github منتشر شده است، در سال‌های اخیر زبان برنامه‌نویسی جاوا اسکریپت توانسته عنوان پرکاربردترین زبان را به خود اختصاص دهد. دلیل اصلی بدست آوردن این عنوان استفاده از این زبان به صورت گسترده در حوزه‌های مختلف برنامه‌نویسی است. هر چند مهم‌ترین و اصلی‌ترین کاربرد این برنامه مربوط به محیط وب می‌شود اما به صورت گسترده‌ای در سایر حوزه‌های برنامه‌نویسی به منظور طراحی برنامه‌های کاربردی مختلف مورد استفاده قرار می‌گیرد.

جاوا اسکریپت در دنیای برنامه‌نویسی چه کاربردهایی دارد؟

همانطور که در خصوص آموزش JavaScript اشاره شد این زبان برنامه‌نویسی از انوع شی‌ء گرا بوده که این ویژگی یکی از مهم‌ترین دلایل محبوبیت آن محسوب می‌شود؛ زیرا با استفاده از این زبان می‌توان به سایت‌های بی‌روح در وب جان بخشیده و با کاربران تعامل داشت. با استفاده از این زبان می‌توان انواع فایل‌های انیمیشینی، صوتی و تصویری را بر روی سایت نمایش داد. قرار دادن تایمر بر روی سایت و تغییر رنگ‌ها همزمان با حرکت ماوس و غیره از مهم‌ترین مواردی است که می‌توان با جاوا اسکریپت به منظور افزایش جذابیت صفحات سایت انجام داد.

در خصوص آموزش جاوا اسکریپت باید به این موضوع اشاره کرد که تمام قابلیت‌های جاوا به این موارد محدود نمی‌شود و می‌توان از این زبان برای ساخت برنامه‌های وب، موبایل و دسکتاپ استفاده کرد. برای برنامه‌نویسی در این حوزه‌ها با استفاده از جاوا اسکریپت فریم‌ ورک‌ها و کتابخانه‌های متعددی وجود دارد که می‌توان مورد استفاده قرار داد. توسعه بازی‌های کامپیوتری تحت مرورگر یکی دیگر از جذابیت‌های زبان برنامه‌نویسی جاوا اسکریپت است. به طور کلی مهم‌ترین موارد کاربرد این زبان برنامه‌نویسی به شرح زیر است:

• برنامه‌نویسی فرانت اند (Front End)
• برنامه‌نویسی بک اند (Back End)
• برنامه‌نویسی اپلیکیشن‌های موبایل (Mobile App)
• برنامه‌نویسی نرم‌افزارهای دسکتاپ (Desktop Software)

نحوه عملکرد جاوا اسکریپت چگونه است؟

یکی از موارد مهمی که در دوره جاوا اسکریپت مورد تأکید قرار می‌گیرد، نحوه اجرای جاوا اسکریپت در مرورگرهای مختلف است. جواب این سوال را می‌توان در موتورهای پردازشی (Engine) این زبان برنامه‌نویسی دانست. هر کدام از مرورگرها برای اجرای کدهای زبان جاوا اسکریپت از موتورهای متفاوتی استفاده می‌کنند که مهم‌ترین موتورهای مورد استفاده توسط هر مرورگر به شرح زیر است:

• مرورگرهای کروم (Chrome) و اپرا (Opera): موتور V8
• مرورگر فایرفاکس (Firefox): موتور SpiderMonkey
• مرورگر اینترنت اکسپلورر (Internet Explorer): موتورهای Trident و Chakra
• مرورگر سافاری (Safari): موتورهای Nitro و SquirrelFish
• مرورگر Edge: موتور ChakraCore

هر کدام از این موتورها در ابتدا به ترجمه کدهای جاوا اسکریپت پرداخته و در ادامه اسکریپت‌ها را به زبان ماشین کامپایل می‌کنند تا در نهایت کدها توسط مرورگر اجرا می‌شوند. البته باید به این نکته اشاره کرد که این موضوع نشان دهنده این نیست که جاوا اسکریپت تنها بر روی مرورگرهای وب قابل اجرا است؛ با استفاده JavaScript Virtual Machine می‌توان این زبان برنامه‌نویسی را بر روی همه پلتفرم‌ها به راحتی اجرا کرد.

نقاط قوت زبان جاوا اسکریپت چیست؟

در مبحث آموزش JavaScript باید به این موضوع اشاره کرد که هر یک از زبان‌های برنامه‌نویسی دارای یک سری نقاط قوت و ضعف هستند؛ زبان جاوا اسکریپت نیز از این قاعده مستثنی نبوده و نقاط قوت و ضعف منحصر به فردی دارد. یکی از دلایل محبوبیت این زبان برنامه‌نویسی مزایای متعدد آن است که شامل موارد زیر می‌شود:

• جاوا اسکریپت بر اساس بررسی سایت Stackoverflow محبوب‌ترین زبان سال 2018 است.
• به کامپایلر برای پردازش و اجرا نیاز ندارد
• در مقایسه با سایر زبان‌های برنامه‌نویسی یادگیری آن راحت‌تر است
• امکان اجرا به صورت کراس پلتفرم بر روی مرورگرها و پلتفرم‌های مختلف را دارد
• در مقایسه با سایر زبان‌های برنامه‌نویسی سبک‌تر و سریع‌تر است
• این زبان برنامه‌نویسی ابزارهای زیادی را از فریم‌ ورک‌ها و کتابخانه‌های مختلف در اختیار قرار می‌دهد
• به عنوان زبان بومی مرورگر وب شناخته شده و در پردازش ان در مرورگر کاربران انجام می‌شود
• برای ایجاد صفحات وب تعاملی و پویا کاربرد زیادی دارد
• می‌تواند در جواب عمل کاربران عکس‌العمل لازم را نشان دهد.

نقاط ضعف زبان برنامه نویسی جاوا اسکریپت چیست؟

در آموزش جاوا اسکریپت باید به این موضوع اشاره کرد که این زبان از ضعف‌هایی نیز برخوردار است. از مهم‌ترین نقاط ضعف این زبان می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• تشخیص دلیل خطا و مشکل در دیباگ گردن دشوار است
• در اجرای اسکریپت‌ها با ایجاد محدودیت‌هایی جهت حفظ امنیت محدودیت وجود دارد
• بر روی مرورگرهای قدیمی اجرا نمی‌شود
• نسبت به اکسپلویت‌ها و عوامل مخرب نفوذپذیری دارد
• امکان استفاده از آن برای اجرای کدهای مخرب در کامپیوتر کاربران وجود دارد
• به دلیل رندر شدن متفاوت بر روی ابزارهای مختلف توانایی ایجاد تناقض و نداشتن یکپارچگی را دارد

سخن آخر

اگر قصد دارید در دوره جاوا اسکریپت ثبت نام کرده و این زبان برنامه‌نویسی را یاد بگیرید باید گفت که این زبان همه کاره تنها یک زبان برنامه‌نویسی سمت کاربر محسوب نمی‌شود. بر اساس پیش‌بینی‌ها در آینده نزدیک همه چیز به سمت بستر وب تعاملی در حرکت خواهد بود؛ این موضوع نشان می‌دهد که ما در آینده بیش از همیشه به یک زبان مانند جاوا اسکریپت نیاز داریم که بتوان نیازهای ما را پاسخگو باشد.

در مبحث آموزش JavaScript باید به این موضوع اشاره کرد که این زبان در حال حاضر توسط افراد و سازمان‌های زیادی به منظور برنامه‌نویسی وب و برنامه‌های کاربردی مورد استفاده قرار می‌گیرد. به همین دلیل افرادی که قصد یادگیری این زبان را دارند به منابع و اطلاعات آموزشی زیادی دسترسی خواهند داشت و با کمبودی در منابع آموزشی مواجه نمی‌شوند. زبان برنامه‌نویسی جاوا اسکریپت یک زبان شیءگرا، داینامیک، تفسیری و سطح بالا است که برای توسعه و طراحی برنامه‌های وب، وب‌سایت‌ها، برنامه‌های موبایل و دسکتاپ و باز‌ی‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد.