مشتری وارد سایت میشود، محصول را انتخاب میکند و سفارش میدهد؛ اما ایمیل تأیید خرید به دستش نمیرسد. کمی بعد هم برای پیگیری سفارش، با صفحهای روبهرو میشود که بهکندی باز میشود. از نگاه صاحب کسبوکار، طراحی سایت تمام شده است؛ از نگاه مشتری، خرید هنوز تجربه قابل اعتمادی نیست. چنین تجربهای نشان میدهد که راهاندازی سایت، علاوه بر طراحی صفحات، به انتخاب و تنظیم درست سرویسهای پشت آن وابسته است.
یک سایت حرفهای به مجموعهای هماهنگ از امکانات نیاز دارد: نشانی مشخص، محیط اجرای مناسب، محل امن نگهداری اطلاعات، ارتباط پایدار با مشتری و راهی برای بازیابی سایت هنگام بروز مشکل. بعضی از این امکانات در یک بسته ارائه میشوند و بعضی را باید جداگانه تهیه کرد. شناخت نقش هرکدام کمک میکند هزینههای شروع را کنترل کنید و نیازهای مهم را از قلم نیندازید.
پیش از خرید سرویس، کار سایت را مشخص کنید
اولین تصمیم به کاری مربوط میشود که کاربر باید در سایت انجام دهد. سایت معرفی یک شرکت، فروشگاه اینترنتی و سامانه رزرو نوبت، حتی با تعداد بازدیدکننده مشابه، نیازهای یکسانی ندارند. یک فروشگاه باید موجودی و سفارش را ثبت کند؛ سامانه رزرو باید از ثبت همزمان یک نوبت برای دو نفر جلوگیری کند و سایت شرکتی ممکن است فقط به مدیریت محتوا و فرم تماس نیاز داشته باشد.
برای شروع، امکانات نسخه اول را بنویسید و روش ساخت را مشخص کنید. اگر وردپرس انتخاب شده است، سازگاری قالب و افزونهها اهمیت دارد. اگر برنامه اختصاصی دارید، زبان برنامهنویسی، فریمورک، دیتابیس و نیازهای اجرایی آن باید معلوم باشند. درباره مسئول نگهداری هم تصمیم بگیرید؛ سرویسی که مدیریت آن به دانش فنی نیاز دارد، باید با توان تیم شما هماهنگ باشد.
جدول زیر تصویر اولیهای از اجزای مورد نیاز میدهد. وجود هر ردیف الزاماً به معنی خرید یک محصول جداگانه نیست.
| سرویس یا قابلیت | چه کاری انجام میدهد؟ | چه زمانی لازم است؟ |
|---|---|---|
| دامنه و DNS | نشانی سایت و اتصال آن به سرویسها را مدیریت میکنند | برای راهاندازی سایت با نشانی اختصاصی |
| میزبانی وب | فایلها و برنامه سایت را در دسترس قرار میدهد | برای همه سایتها |
| دیتابیس | اطلاعاتی مانند محتوا، کاربران و سفارشها را نگه میدارد | برای سایتهای دارای داده پویا، از جمله وردپرس |
| گواهی TLS و HTTPS | ارتباط مرورگر و سایت را رمزگذاری میکند | از ابتدای راهاندازی |
| سرویس ایمیل | ارسال پیامهای سایت یا مکاتبات کاری را ممکن میکند | متناسب با نوع ارتباط با مشتری |
| پشتیبانگیری | نسخهای قابل بازیابی از دادهها فراهم میکند | از زمان ذخیره اطلاعات مهم |
| پایش و ثبت خطا | اختلالها و مشکلات عملکرد را آشکار میکند | برای نگهداری مستمر سایت |
| فضای فایل و CDN | نگهداری یا تحویل فایلها را توسعه میدهد | متناسب با حجم فایل، مخاطب و معماری سایت |
دامنه و DNS؛ نشانی سایت باید در اختیار کسب و کار باشد
دامنه همان نشانی است که کاربران با آن سایت شما را پیدا میکنند. هنگام انتخاب، نامی خوانا و قابل تایپ در نظر بگیرید و هزینه تمدید آن را هم بررسی کنید. قیمت ثبت اولیه همیشه نشاندهنده هزینه سالهای بعد نیست.
مالکیت و دسترسی مدیریتی دامنه را از ابتدا روشن کنید. اگر طراح سایت ثبت دامنه را انجام میدهد، حساب و اطلاعات بازیابی باید در اختیار صاحب کسبوکار قرار بگیرند. وابستگی کامل به حساب شخصی مجری، تغییر طراح یا جابهجایی سرویس را دشوار میکند.
DNS وظیفه دارد نام دامنه را به مقصدهای درست متصل کند؛ ممکن است سایت در یک سرویس میزبانی شود و ایمیل آن در سرویس دیگری مدیریت شود. به همین دلیل، هنگام تغییر هاست نباید رکوردهای ایمیل را بدون بررسی حذف کنید. پیش از هر جابهجایی، از تنظیمات فعلی نسخهای نگه دارید و رکوردهای مقصد را مطابق راهنمای ارائهدهنده ثبت کنید.

هاست مناسب؛ بیشتر از چند گیگابایت فضای ذخیره سازی
هاست محیطی است که سایت در آن اجرا میشود. مقدار فضای دیسک مهم است، اما کیفیت انتخاب به سازگاری نرمافزاری، منابع پردازشی، محدودیتها و امکانات مدیریت هم بستگی دارد. سایتی با عکسهای زیاد، فضای بیشتری میخواهد؛ سایتی با جستوجو و پردازش سنگین ممکن است بیشتر به حافظه و توان پردازنده نیاز داشته باشد.
هاست لینوکس برای چه سایت هایی مناسب است؟
هاست لینوکس روی سیستمعامل لینوکس ارائه میشود و میتواند محیط مناسبی برای اجرای سایتهای مبتنی بر PHP و دیتابیسهایی مانند MySQL باشد. برای استفاده از آن لازم نیست سیستمعامل لپتاپ شما لینوکس باشد؛ مدیریت سایت معمولاً از طریق مرورگر، کنترلپنل یا ابزارهای ارائهدهنده انجام میشود.
پیش از خرید هاست لینوکس، بررسی کنید سرویس دقیقاً چه امکاناتی در اختیار شما میگذارد. نام لینوکس مشخص نمیکند کنترلپنل چیست، منابع چگونه تخصیص پیدا میکنند یا مسئولیت نصب و بهروزرسانی نرمافزارها با چه کسی است.
برای مقایسه پلنها، این موارد را کنار قیمت قرار دهید:
- نسخههای قابل استفاده زبان و دیتابیس.
- مقدار حافظه، پردازنده و محدودیت اجرای درخواستها.
- فضای فایلها و شرایط مصرف ترافیک.
- روش انتشار سایت و دسترسی به گزارش خطاها.
- امکانات پشتیبانگیری و شرایط بازیابی.
- روش ارتقای منابع و هزینه سرویسهای وابسته.
موقعیت میزبانی را هم بر اساس کاربران و سرویسهای متصل انتخاب کنید. علاوه بر باز شدن صفحات، اتصال به درگاه پرداخت، سرویس پیامک و ابزارهای خارجی مورد نیاز سایت را آزمایش کنید؛ کیفیت همین ارتباطها بر عملکرد نهایی اثر میگذارد.
هاست PHP چه تفاوتی با هاست لینوکس دارد؟
«لینوکس» نام سیستمعامل است و «PHP» زبان برنامهنویسی. بنابراین این دو عنوان لزوماً دو انتخاب جدا نیستند؛ یک سرویس میتواند هم روی لینوکس اجرا شود و هم برای میزبانی PHP آماده شده باشد. عنوان «ابری» نیز به شیوه ارائه زیرساخت مربوط است و میتواند کنار هر دو قرار بگیرد.
اگر سایت شما با PHP توسعه یافته، انتخاب هاست پی اچ پی باید با نیازهای همان برنامه هماهنگ باشد. نسخه PHP، افزونههای مورد نیاز زبان، محدودیت آپلود و امکان اجرای کارهای زمانبندیشده را بررسی کنید. برای پروژهای که وابستگیهایش با Composer نصب میشوند، روش نصب و بهروزرسانی بستهها هم اهمیت دارد.
در پلتفرم PHP لیارا، مستندات جداگانهای برای تنظیم متغیرهای محیطی، اتصال دیتابیس، استفاده از دیسک و اجرای کارهای زمانبندیشده ارائه شده است. این امکانات برای توسعهدهندهای کاربرد دارند که میخواهد تنظیمات برنامه را در محیط میزبانی مدیریت کند. بااینحال، سازگاری کد و وابستگیها باید پیش از انتشار بررسی شود.
برای وردپرس نیز فقط فعال بودن PHP کافی نیست؛ نسخههای سازگار و تحت پشتیبانی PHP و دیتابیس، همراه با HTTPS، باید در نظر گرفته شوند. قالب و افزونههای سایت را هم پیش از تغییر نسخه در محیط آزمایشی بررسی کنید.

دیتابیس و فایل ها؛ محل نگهداری اطلاعات را مشخص کنید
در یک فروشگاه، تصویر محصول معمولاً در فضای فایل ذخیره میشود و اطلاعات قیمت، موجودی و سفارشها در دیتابیس قرار میگیرند. این تفاوت هنگام انتخاب سرویس، انتقال سایت و بازیابی اطلاعات اهمیت پیدا میکند؛ داشتن نسخهای از فایلها لزوماً به معنی داشتن نسخه کامل سایت نیست.
در بعضی بستههای میزبانی، دیتابیس در همان سرویس ارائه میشود و در برخی معماریها باید جداگانه ساخته شود. پیش از خرید بدانید هزینه و منابع آن چگونه محاسبه میشوند و چه کسی مسئول بهروزرسانی و پشتیبانگیری است.
فایلهای بارگذاریشده کاربران هم باید در محل پایدار ذخیره شوند. در محیطهایی که هنگام انتشار، نمونه اجرای برنامه جایگزین میشود، ذخیره فایل در فضای موقت میتواند باعث از دست رفتن آن شود. مسیر ذخیرهسازی را با مستندات سرویس تطبیق دهید.
اگر فایلهای حجیم، ویدئو یا آرشیو دانلود دارید، فضای ذخیرهسازی جداگانه را بررسی کنید. برای فایلهای خصوصی نیز روش کنترل دسترسی لازم است؛ قرار گرفتن فایل روی اینترنت نباید به معنی دسترسی عمومی همه کاربران باشد.
HTTPS و مدیریت دسترسی؛ پایه های امنیت سایت
HTTPS ارتباط مرورگر کاربر با سایت را رمزگذاری میکند. برای فعالسازی آن به گواهی معتبر TLS نیاز دارید که معمولاً با نام SSL شناخته میشود. پیش از انتخاب سرویس بررسی کنید صدور و تمدید گواهی چگونه انجام میشود و آیا هزینهای دارد.
بعد از فعالسازی، صفحات ورود، فرمها و مسیر پرداخت را آزمایش کنید. تصاویر یا فایلهایی که همچنان با نشانی HTTP بارگذاری میشوند نیز باید اصلاح شوند. گواهی معتبر بخشی از امنیت است؛ بهروزرسانی نرمافزارها و مدیریت دسترسی همچنان ضروری هستند.
حساب هر همکار را متناسب با وظیفهاش بسازید و رمز مدیر اصلی را بین افراد پخش نکنید. برای حسابهای حساس، احراز هویت دومرحلهای را در صورت پشتیبانی فعال کنید. همچنین مشخص کنید چه کسی مسئول بهروزرسانی سایت و رسیدگی به هشدارهای امنیتی است تا این کار میان طراح و میزبان بلاتکلیف نماند.
سرویس ایمیل؛ پیام های سایت با مکاتبات کارکنان تفاوت دارند
ایمیل در سایت چند کاربرد دارد که بهتر است پیش از انتخاب سرویس از هم تفکیک شوند. پیام تأیید سفارش را برنامه بهصورت خودکار میفرستد، پاسخ به درخواست همکاری را یکی از کارکنان مینویسد و خبرنامه برای گروهی از مشترکان ارسال میشود. این کاربردها ممکن است به امکانات متفاوتی نیاز داشته باشند.
ایمیل تراکنشی در پاسخ به اقدام کاربر فرستاده میشود؛ مانند تأیید ثبتنام، بازیابی رمز عبور و رسید سفارش. در این کاربرد، اتصال درست سایت به سرویس ارسال و امکان پیگیری خطاها اهمیت دارد.
صندوق مکاتبات کاری برای کار روزمره افراد استفاده میشود. اگر کارکنان باید پیامها را در نرمافزار ایمیل بخوانند، پوشهبندی کنند و روی چند دستگاه همگام نگه دارند، امکانات صندوق پستی و روش اتصال آن را بررسی کنید.
خبرنامه و ایمیل بازاریابی به مدیریت فهرست مخاطبان، رضایت دریافتکنندگان و امکان لغو اشتراک نیاز دارد. وجود قابلیت ارسال ایمیل بهتنهایی به معنی فراهم بودن همه ابزارهای اجرای کمپین نیست.
برای پیامهای خودکار سایت، هاستینگ ایمیل لیارا امکان اتصال از طریق SMTP را فراهم میکند. این سرویس برای نیازهای برنامهنویسی و ارسال ایمیلهای تراکنشی طراحی شده و دریافت پیام از طریق سازوکار فوروارد نیز در آن پیشبینی شده است. طبق مستندات لیارا، سرویس صندوق پستی مبتنی بر IMAP یا POP3 ارائه نمیکند؛ بنابراین برای نیازهای مکاتباتی کارکنان باید روش استفاده و امکانات مورد انتظار را جداگانه بررسی کنید.

پیش از فعال سازی ایمیل چه چیزهایی را بررسی کنیم؟
تعداد ارسال روزانه و ماهانه، تعداد نشانیها، شیوه نگهداری پیامها و امکان مشاهده وضعیت ارسال را مقایسه کنید. حجم مورد نیاز را هم فقط بر اساس تعداد مشتریان نسنجید؛ یک سفارش ممکن است چند پیام، از تأیید خرید تا تغییر وضعیت ارسال، ایجاد کند.
احراز هویت دامنه نیز اهمیت دارد. تنظیم درست SPF، DKIM و DMARC به گیرنده در بررسی هویت فرستنده کمک میکند. این تنظیمات باید مطابق راهنمای سرویس انجام شوند و بهتنهایی تضمین نمیکنند همه پیامها وارد صندوق اصلی شوند؛ سابقه ارسال و رفتار دریافتکنندگان هم اثر دارند.
پیش از شروع فعالیت، ثبتنام، بازیابی رمز و ثبت سفارش را با چند نشانی ایمیل آزمایش کنید. اگر کاربر به پیام پاسخ میدهد، پاسخ باید به نشانیای برسد که فرد مسئول آن را بررسی میکند.
بکاپ؛ پیش از اولین مشکل، روش بازیابی را بدانید
عبارت «دارای بکاپ» بدون جزئیات، معیار کافی برای انتخاب سرویس نیست. باید مشخص شود از کدام دادهها نسخه پشتیبان تهیه میشود، هر چند وقت یکبار انجام میشود و نسخهها چه مدت باقی میمانند. پوشش فایلها، دیتابیس و تنظیمات را جداگانه بررسی کنید.
برای یک فروشگاه، فاصله میان بکاپها اهمیت عملی دارد. اگر آخرین نسخه مربوط به شب گذشته باشد، بازیابی آن ممکن است سفارشهای ثبتشده پس از آن زمان را برنگرداند. دوره پشتیبانگیری باید با میزان تغییر داده و تحمل کسبوکار در برابر از دست رفتن اطلاعات هماهنگ باشد.
از ارائهدهنده درباره هزینه بازیابی، زمان انجام و امکان دریافت فایل پشتیبان سوال کنید. یک نسخه در محل مستقل نیز نگه دارید تا دسترسی به همه نسخهها به همان حساب یا سرویس وابسته نباشد. بازیابی را در محیط آزمایشی امتحان کنید؛ فایل پشتیبانی که قابل استفاده بودنش بررسی نشده، اطمینان کافی ایجاد نمیکند.
پایش و پشتیبانی؛ اختلال را زودتر از مشتری ببینید
برای نگهداری سایت، به اطلاعاتی نیاز دارید که نشان دهند چه چیزی درست کار نمیکند. پایش دسترسپذیری، مصرف منابع و گزارش خطاها کمک میکند مشکل را زودتر پیدا کنید. بااینحال، باز شدن صفحه اصلی همیشه به معنی سالم بودن فرایند خرید یا ورود نیست.
یک روال مشخص برای بررسی مسیرهای مهم داشته باشید؛ مثلاً ثبت سفارش آزمایشی، ارسال فرم تماس و کنترل پیامهای سایت. برای هشدارها نیز مسئول تعیین کنید تا پیام اختلال در صندوقی بدون پیگیری باقی نماند.
محدوده پشتیبانی را پیش از خرید بخوانید. پاسخگویی درباره زیرساخت، رفع خطای افزونه و اصلاح کد، خدمات یکسانی نیستند. ساعات دسترسی، کانال ارتباط و زمان پاسخ اولیه را بررسی کنید و آن را با زمان رفع مشکل اشتباه نگیرید. داشتن مسئول مشخص برای هماهنگی میان میزبان و توسعهدهنده، پیگیری را سادهتر میکند.
چه سرویس هایی را می توان بعدا اضافه کرد؟
هر سایت از روز اول به زیرساخت پیچیده نیاز ندارد. CDN، کش پیشرفته، پردازشهای پسزمینه یا فضای فایل جداگانه باید زمانی اضافه شوند که کاربرد روشنی داشته باشند. برای مثال، اجرای بعضی کارهای طولانی در پسزمینه میتواند زمان انتظار کاربر را کم کند؛ اما راهاندازی آن به پشتیبانی برنامه و محیط اجرا نیاز دارد.
تصمیم به ارتقای منابع را هم بر اساس مشاهده بگیرید. کندی ناشی از تصاویر حجیم یا یک افزونه نامناسب ممکن است با خرید حافظه بیشتر حل نشود. ابتدا زمان پاسخ، گزارش خطا و مصرف منابع را بررسی کنید، سپس مشخص کنید تغییر سرویس چه مشکلی را برطرف خواهد کرد.

بودجه را برای راه اندازی و نگهداری کنار بگذارید
هزینه سایت فقط مبلغ طراحی و اولین خرید هاست نیست. تمدید دامنه، میزبانی، دیتابیس، فضای فایل، ایمیل، مجوز افزونهها و خدمات نگهداری میتوانند در هزینه دورهای سهم داشته باشند. یک برآورد برای شروع و یک برآورد برای ادامه فعالیت تهیه کنید.
در مقایسه پیشنهادها، امکانات یکسان را کنار هم بگذارید. اگر یک سرویس دیتابیس یا بکاپ را جداگانه محاسبه میکند، قیمت پایه آن را با بستهای که این امکانات را دارد مقایسه نکنید. در مدل پرداخت ساعتی نیز سرویس فعال ممکن است حتی در ساعات بدون بازدید هزینه داشته باشد؛ مبنای محاسبه هر جزء را بخوانید.
برای شروع اقتصادی، نسخه اول را به امکانات ضروری محدود کنید و امکان توسعه را حفظ کنید. راهاندازی چند قابلیت بدون مسئول نگهداری، میتواند هزینهای بیشتر از صرفهجویی اولیه ایجاد کند.
یک مسیر عملی برای راه اندازی سایت با سرویس های لیارا
اگر میخواهید گزینههای میزبانی را در یک مجموعه بررسی کنید، صفحه هاست ابری لیارا نقطه شروعی برای مقایسه پلنها و امکانات است. ابتدا فناوری سایت و نیازهای اجرایی را مشخص کنید؛ سپس منابع برنامه، دیتابیس، فایلها و تعداد پیامهای ایمیل را برآورد کنید. تهیه چند سرویس از یک ارائهدهنده میتواند پیگیری را سادهتر کند، اما هزینه و شرایط هر سرویس همچنان باید جداگانه روشن باشد.
راهاندازی را مرحلهای پیش ببرید: محیط اجرا و دیتابیس را آماده کنید، سایت را منتقل کنید و بعد دامنه، HTTPS و ایمیل را متصل کنید. پیش از معرفی عمومی، این موارد را بررسی کنید:
- صفحات اصلی و فرمها روی موبایل درست کار کنند.
- سفارش یا درخواست کاربر ثبت شود و در پنل مدیریت دیده شود.
- پیامهای ضروری ارسال شوند و امکان پیگیری خطا وجود داشته باشد.
- فایلها پس از بهروزرسانی و راهاندازی مجدد باقی بمانند.
- دسترسی مدیران، نسخه پشتیبان و روش بازیابی مشخص باشند.
- مسئول تمدید سرویسها و رسیدگی به اختلال تعیین شده باشد.
برای بررسی محصولات و مستندات مرتبط، میتوانید به liara.ir مراجعه کنید و سرویسها را با همین فهرست نیازها تطبیق دهید.
سوالات متداول
آیا باید هاست لینوکس و هاست PHP را جداگانه بخریم؟
لزوماً خیر. یک سرویس میتواند روی لینوکس اجرا شود و محیط PHP را هم فراهم کند. امکانات واقعی پلن و سازگاری با سایت شما تعیینکنندهاند.
آیا با خرید هاست، ایمیل کاری هم داریم؟
به سرویس بستگی دارد. بعضی بستهها صندوق ایمیل ارائه میکنند و برخی نیازمند سرویس جدا هستند. همچنین ارسال خودکار پیامهای سایت با صندوق مکاتبات کارکنان یک کاربرد نیست.
آیا همه سایت ها به سرور مجازی نیاز دارند؟
خیر. بسیاری از سایتها با میزبانی مناسب نیازشان را تأمین میکنند. سرور مجازی زمانی قابل بررسی است که دسترسیها و تنظیمات مورد نیاز پروژه، همراه با توان مدیریت آن، مشخص باشد.
جمع بندی
برای راهاندازی سایت حرفهای، سرویسها را بر اساس کاری انتخاب کنید که باید برای کاربر انجام دهند. دامنه، میزبانی سازگار، امنیت ارتباط و نگهداری اطلاعات از پایههای اصلیاند؛ دیتابیس، ایمیل و امکانات توسعه نیز باید با نوع سایت هماهنگ باشند.
پیش از صرف بودجه برای جذب بازدیدکننده، مسیر واقعی استفاده از سایت را آزمایش کنید. وقتی ثبت اطلاعات، ارسال پیام، نگهداری فایل و بازیابی سایت قابل بررسی و قابل اتکا باشند، زیرساخت آمادهتری برای رشد کسبوکار خواهید داشت.
همیار وب آموزش های ویژه درباره بازاریابی اینترنتی و کسب و کار اینترنتی و راه اندازی کسب و کارهای اینترنتی در وب سایت همیار وب